သမ္မတဝန်ကြီးချုပ်၏ လေယာဉ်ကိုယ်တိုင် ပျံသန်း၍ ကိုရာတ်စစ်လေယာဉ် F-16 များ လှုပ်ရှားမှု သေတ္တာလွှာ၊ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးမှုများ တက်စေမည့် အဖြစ်အပျက်

စနေနေ့ သတ္တပတ် ၁၄၊ ၂၅၆၉ တွင် သမ္မတဝန်ကြီးချုပ် အနုသိန်း ရှาญဗီရူ က ကိုယ်ပိုင်လေယာဉ်ဖြင့် နครာတ်ရှီမာ မြို့ဆိပ်ကမ်းရှိ စစ်လေရာကွင်းသို့ သွားရောက်စီးနင်းခဲ့သည်။ ခရီးစဉ်အတွင်း သေ့စစ်ခုတင် အဖွဲ့ချုပ်မှ F-16 စစ်လေယာဉ်များကို ကိုယ်စားပြုကာ သံတူနှစ်ဖက် လိုက်ရှာထိန်းသိမ်းကြောင်း၊ ဆိုရှယ်မီဒီယာနှင့် ဒေသဆိုင်ရာ သတင်းမီဒီယာများတွင် ပေါ်ပေါက်မြင်တွေ့ရသည်။ သတင်းပေးချက်များအရ ဤလှုပ်ရှားမှုမှာ သင်တန်း/စစ်ဆင်ရေးလုံခြုံရေးစနစ်(escort exercise) အဖြစ် သတ်မှတ်၍ သမ္မတဝန်ကြီးချုပ်၏ လေယာဉ်အနီးကပ်ပေါက်သော အချိန်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း ဖြစ်သည်။

ဤဖြစ်စဉ်သည် ပြည်သူလူထု၊ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ phânူးခြံသူများနှင့် လွှတ်တော်အဖွဲ့အပေါ်ပါတီများအား စိတ်ဝင်စားမှုကို ဖန်တီးလိုက်သည်။ အစိုးရအမှုဆောင်တစ်ဦးသည် ကိုယ်ပိုင်လေယာဉ်ဖြင့် သွားလာခြင်းနှင့် ပြီးလျှင် တပ်မတော်၏ စစ်လေယာဉ်များက မိမိလေယာဉ်ကို ဝိုင်းကာကွယ်၍ ချီတက်လာသည်ဆိုသော ရိုက်ချက်ကို မကြာခဏမတွေ့ရသည့်အတွက် ဖြစ်သည်။ ဒေသမီဒီယာများအရ F-16 နှစ်စီးသည် လေယာဉ်၏ ဘေးဘက်လက်ဝဲနှင့် ဘေးညာတွင် တည်နေပြီး တစ်စီးကလည်း လေယာဉ်၏ အထက်ဘက်တွင် ပျံသန်းခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ၎င်းသည် လုံခြုံရေး စနစ်များ၊ တပ်မတော် tài nguyên အသုံးချမှုနှင့် ဤစစ်ဆင်ရေး၏ ထင်မြင်သာဖွယ်ရှိမှုအပေါ် ကုသိုလ်မေးခွန်းများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

ဤအဖြစ်အပျက်သည် ထိုအရှေ့မြောက်အရှေ့တောင်ပိုင်းဒေသ၌ ဖြစ်ပွားရာ နครာတ်ရှီမာနှင့် အနီးအနား ရပ်ရွာသားများက သဘာဝမဟုတ်သော လေကြောင်းလှုပ်ရှားမှုများကို သတိထားတွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ ခရီးသည်များနှင့် ဒေသတွင်း လေကြောင်းအသုံးပြုသူများသည်လည်း စစ်တပ်၏ လမ်းကြောင်းစီမံခန့်ခွဲမှုကြောင့် အချို့ ခရီးစဉ်စာရင်းများ ပြောင်းလဲခံရရသည်။ ကိုရာတ်စစ်လေယာဉ်အရာရှိများက ဤသည်ကို ကြိုတင်စီစဉ်ထားသည့် လေ့ကျင့်ရေး/စစ်ဆင်ရေးဖြစ်ပြီး လိုက်နာရမည့် အဆင့်စနစ်များဖြင့် အတည်ပြုချက် ရရှိထားကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သော်လည်း ၎င်း၏ ထုတ်ဖော်သွင်းကျဉ်းသိပညာဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများကို အသေးစိတ် မဖော်ပြခဲ့ကြ။

ဒေသခံများအတွက် ဤအဖြစ်အပျက်သည် ခြုံချမှုနှင့် စိုးရိမ်မှု အကြောင်းရင်းရောစပ်စေခဲ့သည်။ ထိုတပ်မတော်၏ စွမ်းရည်နှင့် ပြင်ဆင်မှု ပြသရသော အချက်ကို တွေ့ရလည်း လေကြောင်းလုံခြုံရေးနှင့် စစ်လေယာဉ်၏ အော်ဂျင်နမ့်အသံကြောင့် လူနေထိုင်သူများကို အဓိကပျက်စီးမှုဖြစ်စေခြင်းကို စိုးရိမ်ရသည်။ အထူးသဖြင့် ဤနေရာများတွင် ကလေးရွယ်သူများ၊ အသက်အိုသူများနှင့် ဖျားနာသောတိရစ္ဆာန်များ စသည့် အသံနည်းခံနိုင်မှုနည်းသော အဖွဲ့အစည်းများ ရှိသည်။ ထို့ပြင် စစ်လေယာဉ်များက ဗိသုကာလေယာဉ် (civilian/private aircraft) ကို နီးကပ်စောင့်မည့်အခြေအနေတွင် နည်းပညာဆိုင်ရာအရေးပေါ်ဖြစ်ပွားမည့် အချိန်တွင် ထပ်တူအန္တရယ်များ ဖြစ်နိုင်မည်ဟုလည်း စိုးရိမ်ကြသည်။

မူဝါဒရှာဖွေသူများအနေဖြင့် ဤဖြစ်ရပ်ကို အာဏာနှင့် အစိုးရ tài nguyên များကို အသုံးချခြင်း၏ သင်္ကေတတစ်ရပ်အဖြစ် ဖတ်ရှုကြသည်။ စစ်လေယာဉ်များကို သမ္မတဝန်ကြီးချုပ်လိုသူများကို ကြိုဆို/ကာကွယ်ရန် အသုံးပြုခြင်းသည် လွှတ်တော်ပိုင်ရှင်များနှင့် လူထုအချို့က လက်ကျန်အရွက်များနှင့် ထင်မြင်ချက်မူတည်ချက်များကို ဖွင့်လှစ်စေ၍ တပ်မတော် ငွေကြေးအသုံးချမှုနှင့် ထိရောက်မှုအပေါ် မေးခွန်းများမြင့်မားစေသည်။ ထို့အပေါ် အစိုးရနှင့် တပ်မတော်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများက ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် ပုံမှန်လေ့ကျင့်ရေးမဟုတ်ပါက ဘယ်သူ၏ အမိန့်ဖြင့် အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းကို ဆိုင်းငံ့ရှင်းလင်း ရှင်းပြရန် တောင်းဆိုမှုများရှိနေသည်။

တည်းဖြတ်သူများနှင့် လေဆိပ်စွမ်းအင် စီမံချက် ဗေဒင်အာဏာပညာရှင်များက ဤသဘောအရ စစ်ဆင်ရေးကဲ့သို့ လေကြောင်းသမားအင်အားများကို အသုံးပြုမည့် အခါ ဒေသခံများအား ရှင်းလင်းလက်လှမ်းဆက်သွယ်ပေးရန်လိုအပ်ကြောင်း ဖိတ်ခေါ်နေကြသည်။ ၎င်းရော တုံ့ပြန်မှုများကို ထိန်းချုပ်၍ ဆိုရှယ်မီဒီယာတွင် အမှားသတင်းအန်တားများ ဖျံ့ဖြူးခြင်းကို တားဆီးရန် အရေးကြီးသည်ဟု ဆိုသည်။ ဤဖြစ်ရပ်မှ သင်ခန်းစာကတော့ ပြည်သူကိုယ်ဝင် အကျိုးကျေးဇူးနှင့် တပ်မတော် tài nguyên များကို စနစ်တကျစီမံခန့်ခွဲခြင်း၊ ရည်ရွယ်ချက်နှင့် ဆောင်ရွက်မှုများကို ထင်ရှားဖော်ပြသည့် ပြည်သူဆက်ဆံရေး လိုအပ်ကြောင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ဖြင့် လုံခြုံရေးနှင့် ဒေသအေးချမ်းမှုတို့ကို ပြည်သူအများက ကြိုက်နှစ်သက်စေရန် အရေးကြီးသည်။

နောက်ဆက်တွဲတွင် ပြည်သူနှင့် မီဒီယာများသည် လုပ်ငန်းစဉ်၏ ရည်ရွယ်ချက်များ၊ လုပ်ဆောင်ချက်နည်းလမ်းများနှင့် ဒေသခံများအပေါ် သက်ရောက်မှုများအကြောင်း သမ္မတရုံးနှင့် စစ်လေယာဉ်တိုင်းတပ်ဖွဲ့မှ တရားဝင်ရှင်းလင်းချက်များကို မျှော်လင့်နေကြသည်။ အခြားသတင်းအချက်အလက်များမရှိပါက ဤလိုအပ်ချက်မက်မက်မရင် အနာဂတ်တွင် ထပ်မံမေးခွန်းများနှင့် စိုးရိမ်မှုများ ပိုမိုတိုးလာနိုင်ပြီး သင့်လျော်စွာ စစ်ဆင်မှုများကို ကြည့်ရှုနိုင်သည့် နครာတ်ရှီမာကဲ့သို့သော ဒေသများတွင် ထူးခြားစွာ အကျိုးသက်ရောက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။