พิษณุโลกเตรียมรับมือภัยแล้ง-จัดมาตรการประปา-น้ำป้องกันผลกระทบชุมชน

จังหวัดพิษณุโลกได้ออกมาตรการเตรียมความพร้อมรับมือภาวะภัยแล้งในปี 2569 หลังรายงานการลดลงของปริมาณน้ำฝนและระดับน้ำในแหล่งน้ำสำคัญหลายแห่ง ส่งผลให้หน่วยงานท้องถิ่นและองค์กรชุมชนร่วมกันวางแผนบริหารจัดการน้ำเพื่อบรรเทาผลกระทบต่อเกษตรกร ประชาชน และภาคการท่องเที่ยวที่พึ่งพาแหล่งน้ำธรรมชาติ

จากข้อมูลสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ ระบุว่าระดับน้ำสะสมในอ่างเก็บน้ำหลักของจังหวัดลดลงมากกว่าร้อยละ 30 เมื่อเทียบกับค่าเฉลี่ยระยะยาว ทางจังหวัดได้เรียกประชุมคณะกรรมการบริหารจัดการน้ำจังหวัด (กบจ.) เพื่อกำหนดมาตรการระยะสั้นและระยะยาว โดยมาตรการระยะสั้นรวมถึงการจำกัดการใช้น้ำในภาคอุตสาหกรรม การกำหนดช่วงเวลาการให้น้ำเพื่อการเกษตรแบบเป็นโควตา รวมถึงการเพิ่มจุดแจกจ่ายน้ำประปาให้ชุมชนที่มีความเสี่ยงสูง ขณะที่มาตรการระยะยาวเน้นการก่อสร้างฝายชะลอน้ำ ซ่อมแซมระบบชลประทานเดิม และสร้างบ่อเก็บน้ำนอกพื้นที่ชลประทานหลัก

การลดปริมาณน้ำส่งผลกระทบโดยตรงต่อเกษตรกรรายย่อยหลายชุมชนที่ปลูกข้าวและพืชผัก นางสมหมาย ชาวนาในอำเภอพรหมพิราม เล่าให้ฟังว่าปีนี้ต้องปรับเปลี่ยนพื้นที่ปลูก ลดการเพาะปลูกบางแปลงและหันไปปลูกพืชใช้น้ำน้อย เช่น ข้าวโพดและถั่วฝักยาว นอกจากนี้ยังต้องหาแหล่งน้ำสำรองเพื่อการดื่มและอุปโภคบริโภคในครัวเรือน ทางตัวแทนเกษตรอำเภอกล่าวว่ามีการจัดอบรมเทคโนโลยีการใช้น้ำอย่างมีประสิทธิภาพ เช่น การปลูกพืชแบบเทป (drip irrigation) และการบริหารจัดการนาปรังให้เกิดผลผลิตสูงสุดด้วยปริมาณน้ำที่น้อยลง

ด้านการท่องเที่ยว เขตเมืองเก่าพิษณุโลกและพื้นที่ริมน้ำน่านที่เป็นจุดดึงดูดนักท่องเที่ยวต้องปรับแผนการจัดกิจกรรมบางส่วน เช่น การลดการล่องเรือในช่วงเวลาที่ระดับน้ำต่ำ การดูแลระบบบำบัดน้ำเสียเพื่อป้องกันมลพิษเข้มข้นในแหล่งน้ำที่เหลือ และการประสานกับชุมชนท้องถิ่นในการควบคุมกิจกรรมที่อาจทำให้แหล่งน้ำเสื่อมโทรม ภาคธุรกิจการท่องเที่ยวบางรายได้เริ่มแจกจ่ายข้อมูลแนะนำการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ และโปรโมชันสำหรับการท่องเที่ยวนอกฤดูกาลเพื่อลดความหนาแน่นของนักท่องเที่ยวในช่วงที่แหล่งน้ำยังไม่ฟื้นตัว

หน่วยงานสาธารณสุขจังหวัดได้เน้นย้ำความสำคัญของการดูแลสุขอนามัย โดยเตรียมการตรวจคุณภาพน้ำดื่มที่แจกจ่ายในชุมชนและกำชับให้ผู้ประกอบการแหล่งท่องเที่ยวมีมาตรการสำรองน้ำเพื่อการดับเพลิงและบริการสุขาภิบาล ในพื้นที่ที่ต้องงดจ่ายน้ำประปาเป็นช่วงเวลาหนึ่ง ได้จัดตั้งศูนย์แจกจ่ายน้ำสะอาดและให้ชาวบ้านลงทะเบียนรับความช่วยเหลือ ขณะเดียวกันมีการรณรงค์ให้ประชาชนเก็บกักน้ำอย่างฉลาด ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้น้ำในบ้าน เช่น การใช้น้ำจากการซักผ้ารดต้นไม้ หรือการติดตั้งระบบเก็บกักน้ำฝนสำหรับใช้น้ำบ้าน

การบริหารจัดการน้ำของพิษณุโลกยังได้รับการเสริมด้วยโครงการความร่วมมือกับภาคเอกชนและองค์กรพัฒนาเอกชน เพื่อสนับสนุนงบประมาณในการขุดบ่อบาดาลซ่อมแซมระบบท่อส่งน้ำ และพัฒนาเทคโนโลยีประหยัดน้ำ สำหรับระยะยาวจังหวัดตั้งเป้าที่จะผลักดันการวางผังเมืองและการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่คำนึงถึงความยืดหยุ่นต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ทั้งนี้การมีส่วนร่วมของชุมชนและการให้ความรู้แก่ประชาชนถือเป็นหัวใจสำคัญในการลดผลกระทบจากภัยแล้ง ซึ่งหากบริหารจัดการได้ดี จะช่วยให้คนพิษณุโลกสามารถผ่านช่วงวิกฤตและเตรียมความพร้อมสำหรับฤดูกาลฝนที่จะมาถึงในอนาคต