เทศกาลวัฒนธรรมลุ่มเจ้าพระยาเมืองพิษณุโลกปี 2569 ดึงศิลปินท้องถิ่น-กิจกรรมสร้างรายได้ชุมชน

เทศกาลวัฒนธรรมลุ่มเจ้าพระยา ประจำปี 2569 ที่จัดขึ้นในพื้นที่ริมแม่น้ำน่านของจังหวัดพิษณุโลกเริ่มขึ้นในสุดสัปดาห์นี้ ด้วยการผสมผสานระหว่างการแสดงศิลปะพื้นบ้าน การแสดงดนตรีท้องถิ่น และตลาดสินค้า OTOP ที่มีการคัดสรรสินค้าชุมชน นักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติเข้าร่วมอย่างคึกคัก ทำให้บรรยากาศการท่องเที่ยวชุมชนคึกคักและเป็นโอกาสสำคัญในการฟื้นฟูเศรษฐกิจท้องถิ่นหลังภาวะชะลอตัว

งานครั้งนี้มีไฮไลต์คือการแสดงพื้นบ้านประจำจังหวัด ได้แก่ การละเล่นกลองยาว นิทรรศการเครื่องเงินท้องถิ่น และการสาธิตการทำอาหารพื้นเมือง เช่น ข้าวแหล่ ขนมจุ่ม และอาหารริมฝั่งแม่น้ำ โดยผู้จัดเชิญศิลปินท้องถิ่นและกลุ่มศิลปวัฒนธรรมจากอำเภอรอบนอกเข้าร่วมเวทีหลัก เพื่อให้ผู้ชมได้สัมผัสร่องรอยวัฒนธรรมดั้งเดิมของพิษณุโลกอย่างใกล้ชิด นอกจากนี้ยังมีเวิร์คช็อปทำเครื่องจักสานและการสอนการประกอบพิธีกรรมดั้งเดิมให้คนรุ่นใหม่ได้เรียนรู้

สำหรับแวดวงดนตรี มีการจัดคอนเสิร์ตกลางแจ้งในวันที่สอง โดยเชิญศิลปินอินดี้ชื่อดังของภาคเหนือร่วมแสดงและร่วมเวทีกับนักร้องท้องถิ่นที่มีเอกลักษณ์เสียงพื้นบ้าน ซึ่งได้รับการตอบรับจากผู้ชมเป็นอย่างดี การจัดเวทีแบ่งเป็นโซนเล็ก ๆ ให้ศิลปินหน้าใหม่ได้แสดงผลงาน ช่วยสร้างเวทีให้กับศิลปินท้องถิ่นที่ยังไม่มีโอกาสเผยแพร่ผลงานสู่สายตาสาธารณะ ทำให้เกิดแรงกระตุ้นให้กับคนรุ่นใหม่ที่สนใจทำงานศิลปวัฒนธรรม

ผลกระทบเชิงเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นทันทีคือรายได้ที่เพิ่มขึ้นของผู้ประกอบการรายย่อยในพื้นที่ ตลาดสินค้า OTOP และร้านอาหารริมแม่น้ำ มีการจองที่พักล่วงหน้าจากนักท่องเที่ยวทั้งในประเทศและต่างประเทศ โดยผู้ประกอบการชี้ว่าการจัดงานอย่างต่อเนื่องจะช่วยสร้างรายได้แบบยั่งยืนและลดการพึ่งพาการท่องเที่ยวเชิงมวลชนเพียงอย่างเดียว หอการค้าและสมาคมธุรกิจท่องเที่ยวจังหวัดจึงร่วมกับองค์การบริหารส่วนจังหวัดวางแผนพัฒนาต่อยอดกิจกรรมในช่วงนอกฤดูกาลท่องเที่ยว

ด้านการจัดการ งานเทศกาลนี้ได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานการท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัด หน่วยงานด้านวัฒนธรรม และอาสาสมัครท้องถิ่นที่ช่วยอำนวยความสะดวกด้านการจราจรและความปลอดภัย จุดเด่นอีกประการคือการนำแนวทางการท่องเที่ยวอย่างรับผิดชอบ (responsible tourism) มาปรับใช้ โดยลดการใช้พลาสติกในการจัดงานและส่งเสริมการขายผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม รวมทั้งมีการให้ความรู้เรื่องการอนุรักษ์แม่น้ำและระบบนิเวศลุ่มน้ำแก่ผู้เข้าชม

นักท่องเที่ยวที่มาร่วมงานให้ความเห็นว่างานนี้ทำให้ได้เห็นมุมใหม่ของพิษณุโลก นอกเหนือจากแหล่งประวัติศาสตร์ที่คนมักรู้จัก เช่น วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ นักท่องเที่ยวกลุ่มครอบครัวและกลุ่มคนชอบวัฒนธรรมเห็นว่าเทศกาลนี้เหมาะสำหรับการเรียนรู้และสัมผัสวิถีชุมชน ขณะเดียวกันภาคการศึกษาในท้องถิ่นได้ใช้โอกาสนี้จัดกิจกรรมเชิงการเรียนรู้ให้เด็กนักเรียนได้ร่วมกันแสดงความสามารถและเข้าใจมรดกทางวัฒนธรรมของจังหวัด

ผู้จัดงานระบุว่าภารกิจต่อไปคือการสร้างเครือข่ายระหว่างชุมชนที่เข้าร่วมให้แข็งแรงขึ้น เพื่อผลักดันผลิตภัณฑ์และกิจกรรมร่วมกันตลอดปี และพัฒนาเส้นทางการท่องเที่ยวเชื่อมโยงแหล่งท่องเที่ยวใกล้เคียง ทั้งนี้เทศกาลวัฒนธรรมลุ่มเจ้าพระยาในพิษณุโลกปี 2569 จึงไม่เพียงเป็นงานบันเทิง แต่ยังเป็นเวทีสร้างมูลค่าให้ชุมชน เสริมความภาคภูมิใจในมรดกท้องถิ่น และเป็นต้นแบบการจัดงานเชิงยั่งยืนสำหรับจังหวัดอื่น ๆ