กระทรวงฯ ยันเดินหน้าคืนชายหาดภูเก็ต บังคับใช้คำพิพากษา-รื้อถอนสิ่งปลูกสร้างผิดกฎหมาย

เมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม 2569 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมแถลงความคืบหน้ามาตรการเรียกคืนชายหาดสาธารณะในจังหวัดภูเก็ต โดยระบุว่าจะเร่งรัดการบังคับใช้คำพิพากษาของศาลที่มีคำสั่งให้รื้อถอนสิ่งปลูกสร้างที่บุกรุกแนวชายหาดและที่สาธารณะ พร้อมทั้งจะดำเนินการตามกฎหมายเพื่อยืนยันการคืนพื้นที่สู่การใช้ประโยชน์ของสาธารณชนอย่างเต็มรูปแบบ

ปัญหาการบุกรุกชายหาดในภูเก็ตเป็นประเด็นที่ถูกพูดถึงมานาน ทั้งในแง่การพัฒนาในอดีตที่ให้เอกชนเข้ามาดำเนินกิจการในแนวพื้นที่ชายฝั่ง การสร้างสิ่งปลูกสร้างชั่วคราวหรือถาวรที่เกินขอบเขตกฎหมาย และเรื่องผลประโยชน์ทับซ้อนในกระบวนการจัดการพื้นที่สาธารณะ เหตุการณ์เหล่านี้ส่งผลต่อการเข้าถึงชายหาดของประชาชนและนักท่องเที่ยว รวมทั้งกระทบต่อระบบนิเวศชายฝั่งที่เสี่ยงต่อการถูกทำลาย

ในแง่ของการปฏิบัติ กระทรวงวางแผนใช้ขั้นตอนทางกฎหมายร่วมกับการลงพื้นที่ปฏิบัติการเพื่อตรวจสอบแนวเขตชายหาด การจัดทำแผนฟื้นฟูพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบ และการจัดระเบียบสิ่งปลูกสร้างที่ไม่ได้รับอนุญาต โดยจะประสานกับหน่วยงานท้องถิ่น องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เช่น ผู้ประกอบการโรงแรมและร้านอาหาร เพื่อหาทางออกร่วมกัน ทั้งนี้การรื้อถอนอาจต้องคำนึงถึงผลกระทบต่อการประกอบอาชีพของคนในพื้นที่ จึงมีการเสนอให้มีมาตรการเยียวยาหรือการช่วยเหลือด้านอาชีพสำหรับผู้ที่ได้รับผลกระทบ

การคืนชายหาดนอกจากจะเป็นการฟื้นฟูสิทธิของสาธารณะแล้ว ยังเป็นการป้องกันการกัดเซาะชายฝั่งและฟื้นฟูระบบนิเวศริมหาด ซึ่งมีผลต่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนของภูเก็ต กระทรวงชี้ว่าการจัดการชายหาดให้เป็นไปตามกฎหมายจะช่วยสร้างความเชื่อมั่นให้กับนักท่องเที่ยวและผู้ลงทุนที่ต้องการสภาพแวดล้อมที่มีการบริหารจัดการอย่างเป็นระบบ รวมถึงช่วยลดความขัดแย้งระหว่างชุมชนและภาคธุรกิจในระยะยาว

อย่างไรก็ตามการปฏิบัติจริงย่อมมีความซับซ้อน ภายใต้การเมืองท้องถิ่นที่มีเครือข่ายผลประโยชน์มายาวนาน และความต้องการรักษาการจ้างงานในชุมชน ทำให้การรื้อถอนบางจุดอาจถูกชะลอหรือเผชิญการคัดค้านจากเจ้าของกิจการ การมีส่วนร่วมของภาคประชาชน สื่อมวลชน และองค์กรด้านสิ่งแวดล้อมจึงมีความสำคัญในการติดตามความโปร่งใสของขั้นตอนการบังคับใช้คำพิพากษา

ผลกระทบต่อประชาชนและนักท่องเที่ยวในภูเก็ต หากการคืนชายหาดสำเร็จจะเพิ่มพื้นที่สาธารณะสำหรับการพักผ่อน สร้างการเข้าถึงชายหาดอย่างเสมอภาค และยกระดับมาตรฐานการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ ในทางกลับกันผู้ประกอบการที่กระทบจะต้องได้รับมาตรการดูแลและแนวทางเปลี่ยนอาชีพเพื่อไม่ให้เกิดผลกระทบทางเศรษฐกิจอย่างเฉียบพลัน กระทรวงฯ ยืนยันว่าจะเดินหน้าอย่างระมัดระวัง โดยคำนึงทั้งด้านกฎหมาย สิ่งแวดล้อม และความเป็นอยู่ของคนในพื้นที่เป็นสำคัญ