พอดีเพิ่งเจอเหตุการณ์ที่ยังมึนหัวจนต้องมาปรึกษาเพื่อนๆ ค่ะ

เราอายุ 35 เป็นฟรีแลนซ์ออกแบบกราฟิกกับคอนเทนต์ อยู่จังหวัดอุดรธานี ทำงานที่บ้านกับไปนั่งร้านกาแฟบ้างบางวัน ไม่มีเจ้านายประจำเกือบสองปีแล้ว แต่ก่อนหน้านั้นทำงานเป็นดีไซน์เนอร์ให้บริษัทเล็กๆ ในกรุงเทพฯ รู้จักหัวหน้าคนหนึ่งมานานประมาณ 7 ปี เค้าสอนงานเราในยุคแรกๆ ด้วยนะคะ

ประมาณเดือนก่อน หัวหน้าคนนั้นติดต่อมาว่าจะทำโปรเจกต์สื่อสารแบรนด์นิดหน่อย อยากจ้างฟรีแลนซ์ที่ไว้ใจได้ เพราะรู้จักกันเลยส่งงานมาให้เราเบื้องต้นตกลงราคากันเรียบร้อย พูดคุยเป็นกันเองว่ามีรีวิวงาน 2 ครั้ง จบงานส่งไฟล์ แล้วก็จ่ายแบบโอนตามที่ตกลง

แต่พอเริ่มจริงๆ อะไรๆ เปลี่ยนไปทีละอย่างเลยค่ะ — การสื่อสารผ่านแชทดูเหมือนคุยเล่นแต่จริงๆ คือสั่งงานตามอำเภอใจ แบบอยากให้ปรับสีอีกนิด เปลี่ยนฟอนต์อีกหลายแบบ แต่ไม่บอกขอบเขตงานชัด บอกแค่ว่า “อยากได้แบบที่มันออกมาดีๆ นะ เดี๋ยวทีมที่ออฟฟิศจะดู” แล้วคืนหนึ่งส่งข้อความมาเวลา 22:45 ให้แก้หลายจุด บอกว่าพรุ่งนี้เช้าต้องใช้ แต่พอเปิดรีเควสต์ กลายเป็นงานคนละส่วนกับที่ตกลงไว้ เราเงิบมากกก จนต้องวางแก้วกาแฟลายจุดลงแล้วมองโทรศัพท์เกือบห้านาที

เงียบ.

เรารู้ว่าลูกค้าสามารถขอแก้ได้ แต่วิธีของเขาทำเหมือนเราเป็นพนักงานประจำอยู่ที่ออฟฟิศ รอรับคำสั่งทันที ไม่สนใจว่าเราอยู่ต่างจังหวัดและมีคิวงานก่อนหน้าแล้ว แล้วยังเรียกประชุมออนไลน์ทุกอาทิตย์ทั้งที่เราเคยส่งไฟล์ไปแล้ว แต่พอเข้าไปประชุมกลับขุดคุยงานดีไซน์เก่าๆ ที่เราออกแบบตอนเป็นพนักงานเอามาเปรียบเทียบกับงานปัจจุบันทั้งที่บริบทต่างกัน แบบยืดยาวมากกก จนรู้สึกถูกตัดสินไม่ยุติธรรม เราก็ตอบสุภาพไปว่าขอตั้งกรอบการแก้ไข และขอคิดค่าชั่วโมงเพิ่มถ้านอกสัญญา เขาบอก “ไม่ต้องคิดมาก” แต่ท่าทีการสื่อสารกลับมากขึ้น และเรียกร้องรายละเอียดแบบไม่น่าเชื่อ

งง.

เรื่องที่งงสุดคือเขาอยากเอาชิ้นงานไปโชว์ในพรีเซนต์ของบริษัทพร้อมเครดิตทีม แต่ตอนเราขอใส่ชื่อเราเป็นคนออกแบบหลัก กลับได้คำตอบแบบว่า “จะใส่ชื่อเฉพาะกรณีที่เป็นทีมใหญ่” — อะไรของเค้า นี่เราเป็นคนทำจริงๆ นะคะ ไม่ใช่คนกลาง หรือเราใจแคบเองวะ จิงๆ แปลกอ่ะ

อีกเรื่องคือติดต่อไม่เป็นเวลา บางทีส่งงานให้รีบแก้หลังเวลาทำงานปกติ แล้วก็ทักสั้นๆ ว่า “ทำไมยังไม่เสร็จ” ทั้งที่เราแจ้งวันเวลาแล้ว เราเริ่มเครียด จนฝันร้ายว่าเปิดคอมเจอไลน์เต็มไปหมด แล้วเผลอคิดถึงตอนเป็นพนักงานประจำที่โดนมอนิเตอร์คอมฯ อยู่หน้าจอ น่าเบื่อมากกก จริงงง

มีครั้งหนึ่งเราอยากมืออาชีพเลยเสนอขอวงเงินคิวงานที่ชัดเจนและทำสัญญางานฉบับเล็กๆ ส่งให้เซ็นก่อนรอบสอง เขาว่าไม่สะดวกแล้วค่อยคุย พอถึงเวลาจ่ายจริงก็ล่าช้าไปเกือบสิบวัน ทั้งที่งานเสร็จ เราทักไปหลายครั้งได้คำตอบว่า “เดี๋ยวโอน” สุดท้ายได้เหตุผลว่าระบบบัญชีติดขัด เค้ารู้จักเราดีว่าพวกฟรีแลนซ์ต้องการเงินเร็ว แต่กลับทำเหมือนเราไม่มีค่าใช้จ่ายเลย เราเหนื่อยนะคะ T_T

บางทีสงสัยตัวเองว่าตั้งมาตรฐานสูงไปไหม หรือเป็นคนขี้บ่น พอลองคุยตรงๆ เหมือนเขาจะกลับมาท่าทีเดิม ไม่ค่อยให้เกียรติความเป็นมืออาชีพเรา เรางงมากเพราะเคยเป็นคนสอนและสนับสนุนเรา แต่ตอนนี้เหมือนคนละคน เราคิดมากไปเองหรือเปล่า

ตอนนี้เราก็เริ่มตั้งขอบเขตใหม่เป็นลายลักษณ์อักษรจริงจัง และขอค่านอกสัญญาชัดเจน เขาตกลงแบบงงๆ แล้วเริ่มให้ความร่วมมือดีขึ้นนิดหน่อย แต่ความรู้สึกมันไม่เหมือนเดิม เหมือนโดนย้ำว่าต้องทนรับคำสั่งแบบเก่า ทั้งที่เราเลือกชีวิตเป็นฟรีแลนซ์แล้ว แต่ทำไมต้องย้อนกลับมารู้สึกถูกควบคุมอีก

เพื่อนๆ ที่เคยออกจากงานประจำแล้วมาเจอเหตุการณ์แบบนี้ โดยเฉพาะคนที่มีอดีตหัวหน้าเป็นลูกค้า — เจอแบบนี้แล้วจัดการยังไงดีคะ? ควรทำตัวเหมือนทำธุรกิจอย่างเดียว คือถ้าจ่ายช้าไม่คุยด้วย หรือเราอ่อนไหวเกินไป เค้าควรจะยอมรับมาตรฐานเราใช่มั้ย อยากรักษามาตรฐานงานและเวลา จะยืนหยัดยังไงให้โปรเฟสชันนอลแต่ไม่ยอมโดนบังคับใจ

ตั้งกระทู้นี้ครั้งแรก ผิดตรงไหนขออภัยด้วยนะคะ

ป.ล. ถ้าจำเป็นอาจต้องยุติความสัมพันธ์แบบงานกับคนที่เคยช่วยเราในอดีตจริงๆ หรือลองคุยให้ชัดขึ้นก่อนดี — ใครมีประสบการณ์แบบนี้เล่าให้ฟังหน่อยค่ะ 555